Chiếm 26% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu, và có thể tăng lên 34% nếu mở rộng, tuy nhiên BRICS vẫn gặp những khó khăn so với G7 do sự khác biệt đáng kể giữa các thành viên.

Khởi Đầu Của BRICS Và Sự Phân Rã Của G7

Năm 2009, Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc đã hợp tác trong cuộc họp cấp cao đầu tiên của các nền kinh tế mới nổi, với ý định hình thành một khối kinh tế mới.

Nam Phi đã tham gia vào năm sau, đánh dấu sự hoàn thiện của BRICS. Khi đó, những chuyên gia dự đoán khối này sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh của G7 (Anh, Mỹ, Đức, Nhật Bản, Pháp, Canada và Italy).

Sự Phát Triển Không Đồng Đều Và Hội Nghị Thượng Đỉnh Lần Thứ 15 Của BRICS

Mặc dù tỷ trọng GDP toàn cầu của BRICS đã tăng từ 8% năm 2001 lên 26% hiện nay, tuy nhiên việc cạnh tranh trực tiếp với G7 vẫn chưa thành hiện thực. Đồng thời, tỷ trọng GDP của G7 đã giảm từ 65% xuống còn 43%.

Ngày 22/8, hội nghị thượng đỉnh lần thứ 15 của BRICS đã bắt đầu tại Johannesburg (Nam Phi). Sự kiện này đã quy tụ các nhà lãnh đạo như Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Vai Trò Của BRICS Trong Bối Cảnh Xung Đột Thế Giới

Hội nghị thượng đỉnh lần này sẽ tập trung vào cách mà BRICS có thể đóng vai trò quan trọng trong bối cảnh tăng căng thẳng toàn cầu, đặc biệt sau xung đột tại Ukraine và những mâu thuẫn ngày càng gia tăng giữa phương Tây và Trung Quốc.

Những quốc gia thành viên BRICS, với Trung Quốc dẫn đầu, đang xem xét khả năng mở rộng sự tham gia của các quốc gia khác. Trong tương lai, việc mở rộng này có thể thúc đẩy sự phát triển của tổ chức này. Đã có hơn 40 quốc gia thể hiện sự quan tâm đối với việc gia nhập khối.

BRICS: Từ Cường Quốc Trung Tâm Đến Chống Trọng Lực Toàn Cầu

BRICS không chỉ tồn tại để kêu gọi sự phản đối với các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới, IMF và Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc khi những tổ chức này coi thường đối với các nước đang phát triển.

Bộ trưởng Ngoại giao của Ấn Độ, Subrahmanyam Jaishankar, đã lên tiếng rằng “sự tập trung” của các quốc gia lớn trong hệ thống kinh tế toàn cầu đã “đặt quá nhiều quốc gia dưới sự chi phối của quá ít quốc gia”.

Tầm Quan Trọng Của BRICS Cho Các Quốc Gia Thành Viên

Sự tham gia vào khối BRICS cũng giúp các quốc gia thành viên tăng thêm uy tín và tầm ảnh hưởng. Với tốc độ tăng trưởng GDP trung bình mỗi năm dưới 1% từ năm 2013 (so với tốc độ tăng trưởng 6% của Trung Quốc và Ấn Độ), các quốc gia như Brazil, Nga và Nam Phi không được đánh giá cao bởi các nhà đầu tư. Tuy nhiên, họ vẫn giữ vị trí quan trọng ở các lục địa châu Mỹ Latinh và châu Phi.

Tỷ trọng trong GDP toàn cầu của các khối qua thời gian. Nguồn: Economist

BRICS: Một Khối Đáp Ứng Thách Thức

Khối BRICS không chỉ đóng vai trò hỗ trợ trong những thời điểm cần thiết mà còn là nơi các quốc gia thành viên có thể thể hiện tiếng nói của mình khi bị cô lập. Ví dụ, sau khi ông Jair Bolsonaro, cựu Tổng thống Brazil, mất sự hỗ trợ từ ông Donald Trump – người đồng minh của ông – ông đã tìm đến BRICS.

Nước Nga cũng đang dựa vào BRICS hơn bao giờ hết. Trong một cuộc họp giữa các bộ trưởng Ngoại giao, Đại sứ Nga tại Nam Phi đã cho biết họ tham gia khối với mục tiêu “mở rộng quan hệ hơn nữa”.

Mở Rộng Thành Viên Và Thách Thức Đối Với G7

Trong tương lai, BRICS có thể đối mặt với thách thức lớn nếu quyết định mở rộng thêm thành viên. Trong trường hợp tất cả 18 quốc gia tiềm năng đều gia nhập, dân số của khối sẽ tăng từ 3,2 tỷ (chiếm 41% dân số thế giới) lên 4,6 tỷ (chiếm 58%), so với chỉ 10% dân số của G7.

Tỷ trọng kinh tế của “Big BRICS” cũng sẽ tăng lên 34%, vượt qua EU nhưng vẫn thua G7. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm, chiếm 55% GDP của tất cả 23 quốc gia thành viên (so với 58% của G7 do Mỹ chiếm).

Những Thách Thức Nội Bộ Đối Với BRICS

Mặc dù có những tiềm năng phát triển lớn, BRICS cũng phải đối mặt với những thách thức nội bộ. Sự phát triển không đồng đều trong các quốc gia thành viên khiến việc thay đổi trật tự kinh tế thế giới trở nên phức tạp hơn.

Việc tạo ra một loại tiền tệ dự trữ chung của BRICS đã gặp khó khăn do mỗi thành viên đều giữ quyền kiểm soát ngân hàng trung ương của họ. Các quốc gia thành viên thường bảo vệ quyền lợi của mình trong các cơ quan kinh tế quốc tế.

Nỗ Lực Đặt Nền Tảng Cho Phát Triển

BRICS đã thành lập hai tổ chức tài chính riêng, tương tự nhưng nhỏ hơn so với Ngân hàng Thế giới và IMF. Tổ chức này bao gồm Ngân hàng Phát triển Mới (NDB), được ra đời vào năm 2015 và đã cấp khoản vay 33 tỷ USD cho gần 100 dự án.

Đối với NDB, việc thu hút sự tham gia của các quốc gia như Bangladesh, Ai Cập và UAE đã làm mạnh thêm sức ảnh hưởng của tổ chức. Uruguay cũng sẽ sớm trở thành thành viên của NDB.

Tương Lai Của BRICS: Thách Thức Mới Từ Một “Big BRICS”

Việc mở rộng thành viên của BRICS có thể mang lại thách thức mới đối với phương Tây, tuy nhiên không thể xem như là một mối đe dọa nguy hiểm. Mặc dù vậy, BRICS vẫn phải đối mặt với những khó khăn nội bộ.

Trong bối cảnh Trung Quốc muốn mở rộng, Nga đang phải đối mặt với suy yếu kinh tế, còn Brazil, Ấn Độ và Nam Phi vẫn còn hoài nghi. Tính không đồng nhất giữa các thành viên cũng là một yếu điểm, với các quốc gia có sự khác biệt về chính trị, kinh tế và quân sự. Do đó, việc mở rộng sẽ gây ra những tương phản sâu sắc.

Theo: https://vnexpress.net/brics-khoi-kinh-te-doi-trong-g7-manh-den-dau-4644253.html